Ιστολόγιο

Παραλαβή ελέγχων 2016-2017
6ο Γυμνάσιο Ηρακλείου | 13/6/2017

Σας ανακοινώνουμε ότι μπορείτε να προσέρχεστε για  παραλαβή ελέγχων επίδοσης των ... Περισσότερα...

Παρουσίαση στο 7ο μαθητικό φεστιβάλ ψηφιακής δημιουργίας
Agile Scrum | 3/5/2017

Το Σάββατο 29-4-17, παρουσιάσαμε στο πολιτιστικό κέντρο Ηρακλείου τα εξαγόμενα της δουλειάς ... Περισσότερα...

Ενημερωτικός Οδηγός: Μετά το Γυμνάσιο για το ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ.
από το ΚΕ.ΣΥ.Π. | 30/4/2017

Μετά το Γυμνάσιο, Τί; Μπορείτε να κατεβάσετε σε μορφή pdf τον οδηγό για το σχολικό έτος ... Περισσότερα...

Περισσότερες αναρτήσεις...
Κατηγορίες
Αρχεία

Αριστεία 2016-2017:

Α τάξη

Β τάξη

Γ τάξη

H τέχνη της επικοινωνίας

11/9/2013


Φιλόλογος:Λιναρίτη Μαρία

H τέχνη της επικοινωνίας

Μια γαλλική παροιμία λέει « δεν ξέρω τι είπα, πριν ακούσω την  απάντησή σας σε ότι έχω πει». Προφανώς η παραπάνω ρήση αναφέρεται στη σημασία που έχει για την επιτυχή επικοινωνία το τι ακριβώς  αντιλαμβάνεται ή, αν θέλετε, πως αποκωδικοποιεί   ένας ακροατής το  μήνυμα του ομιλητή.

Όπως ξέρομε σε κάθε μορφή επικοινωνίας απαραίτητα συστατικά είναι τα ακόλουθα: α) οι επικοινωνούντες δηλ. ο πομπός και ο δέκτης. β) ο κώδικας γ)το μήνυμα δηλ. κάθε πληροφορία, διατύπωση σκέψεων κ.λ.π. δ ) ο δίαυλος (φυσικός ή τεχνητός μεταβίβασης του μηνύματος. ε) οι συνθήκες επικοινωνίας. Ειδικότερα στην γλωσσική επικοινωνία επικοινωνούντες είναι ο ομιλητής, που στέλνει ένα μήνυμα (Μ) υπό τη μορφή σημείων (λέξεων), το οποίο προσλαμβάνεται από τον ακροατή και αποκωδικοποιείται βάσει των στοιχείων του δικού του εσωτερικού συστήματος γλώσσας, για να γίνει τελικά αντιληπτό ως Μ΄. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε τα παραγλωσσικά και εξωγλωσσικά στοιχεία του προφορικού λόγου που δίνουν πρόσθετες πληροφορίες στον ακροατή και τον βοηθούν να αποκωδικοποιήσει καλύτερα το μήνυμα του ομιλητή.

Το μήνυμα ωστόσο του ομιλητή (Μ), δεν ταυτίζεται πάντα με το μήνυμα του ακροατή (Μ΄). Με άλλα λόγια, μια συγκεκριμένη πληροφορία που δίνεται από τον ομιλητή δεν συμπίπτει απολύτως με το περιεχόμενο του μηνύματος έτσι όπως το διαμορφώνει ο ακροατής. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί ένα μήνυμα εκτός από την γνωστική του διάσταση έχει και τη βιωματική την ποικίλη δηλ. φόρτιση (συναισθηματική, πολιτισμική, ιδεολογική, ψυχολογική) που συχνά δεν αποκρυπτογραφείται ολόκληρη και έτσι διαφοροποιεί το μήνυμα του ομιλητή (Μ), από εκείνο που «φθάνει» ως Μ΄ στον ακροατή. Μάλιστα το ίδιο μήνυμα όταν εκφράζει διαφορετική ιδεολογική ή κοινωνικοπολιτική φόρτιση μπορεί να αποκωδικοποιηθεί με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους (όποιος παρακολούθησε την εξαιρετική παράσταση που έδωσε το 1ο ΓΕΛ Ηρακλείου, με το  «μεγάλο μας τσίρκο, θα θυμάται τη σκηνή με την ιερή συμμαχία και την απόδοση συντάγματος στους Έλληνες. Η διαφορετική ιδεολογiκή-πολιτισμική προσέγγιση του θέματος, αποδόθηκε άρτια με τον κατάλληλο επιτονισμό και τα παραγλωσσικά και εξωγλωσσικά στοιχεία που χρησιμοποίησαν οι υπέροχοι μικροί πρωταγωνιστές.  ).

 Όταν τώρα η διαφοροποίηση  δύο μηνυμάτων (ομιλητή και ακροατή) είναι μεγάλη, η επικοινωνία διαταράσσεται και ομιλητής και ακροατής δεν επικοινωνούν. Μιλάνε «άλλη γλώσσα».[1]Έτσι πολλές φορές βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση , είτε στην επικοινωνία με τον σύντροφό μας, είτε στην επικοινωνία με τον συνάδελφό μας, είτε στην επικοινωνία με τους μαθητές μας, να νιώσομε ότι μιλάμε «άλλη γλώσσα»,κι αυτό παρά τις φιλότιμες προσπάθειές μας, τις επαρκείς γνωστικά πληροφορίες μας και την ειλικρίνεια των προθέσεών μας (ο δρόμος για την κόλαση είναι σπαρμένος με τις καλύτερες προθέσεις). Τι θα μπορούσαμε να κάνομε ώστε να βελτιώσομε την επικοινωνία μας ώστε αυτή να είναι αποτελεσματική;  Μήπως εκτός από το τι, πρέπει να δώσομε σημασία και στο πως της επικοινωνίας; Μήπως ο τρόπος που προσπαθούμε να μεταβιβάσουμε το μήνυμά μας είναι ίσως πιο σημαντικός ακόμη και απ΄ αυτό το ίδιο το γνωστικό του περιεχόμενο;

Πόσες αντιπαραθέσεις ίσως μπορούν να αποφευχθούν, πόσος χρόνος μπορεί να εξοικονομηθεί αν αντί για  αρνητική διατύπωση, χρησιμοποιούμε θετική .Έτσι για παράδειγμα σε μια συνεδρίαση, η διατύπωση «δεν συμφωνώ καθόλου μαζί σας επειδή οι στόχοι μας είναι εντελώς διαφορετικοί…», δημιουργεί a priori αρνητικό κλίμα .
Αν όμως πούμε το ίδιο πράγμα με εντελώς αντίθετο τρόπο, π.χ. « θα συμφωνούσαμε αν βάζαμε κοινούς στόχους», δημιουργούμε κλίμα διαπραγμάτευσης, και όχι πεδίο αντιπαράθεσης.. Αντίστοιχα, αντί να πούμε « λυπάμαι που δεν καταφέραμε να καταλήξομε σε συμφωνία»,  μπορούμε να διατυπώσομε ως εξής τη σκέψη μας: «θα χαιρόμουν πραγματικά αν καταφέρναμε να συμφωνήσομε» ή αντί για το« είστε ανόητοι, δεν γίνονται αυτά» το « νομίζω όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Είστε αρκετά έξυπνοι».[2]

Αντίστοιχα στην επικοινωνία με τους μαθητές, μας ειδικά τους «ταραξίες», αυτούς που καταφέρνουν να κερδίσουν την προσοχή μας με την  προβληματική τους συμπεριφορά (συμπεριφορά επιζήτησης προσοχής), καλό είναι να γνωρίζουμε, ότι η συμπεριφορά αυτή δεν υπάρχει εν κενώ. Βρίσκεται στο κέντρο ενός πλέγματος δυνάμεων που τη δημιουργούν και τη συντηρούν. Εάν θέλουμε να την αλλάξουμε, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε τις δυνάμεις αυτές. Με άλλα λόγια επικοινωνιακά θα ήταν πιο αποτελεσματικό, αν δεν δίναμε ενδιαφέρον στις συμπεριφορές στόχου, ενώ αντίθετα προσφέραμε την προσοχή μας σε επιθυμητές συμπεριφορές (τεχνική τροποποίησης της συμπεριφοράς).Έτσι για παράδειγμα για τον μαθητή που σκοπίμως και επαναληπτικά μπαίνει με θόρυβο στην τάξη, αντί να αντιδράσομε αρνητικά ή ειρωνικά (ενισχύοντας έτσι την συμπεριφορά στόχου), μπορούμε να αγνοήσομε τη συμπεριφορά αυτή και να τον υποδεχτούμε φιλικά όταν κάποια φορά μπει ήσυχα. Ή να μην αντιδράσομε έντονα όταν δεν έχει βγάλει τα βιβλία του αλλά να βρούμε την ευκαιρία να απευθύνομε μια ενθαρρυντική παρατήρηση όταν συνεργάζεται. Με το πέρασμα του χρόνου οι συμπεριφορές του παιδιού είναι δυνατόν να αντιστραφούν και οι επιθυμητές να αντικαταστήσουν τις ανεπιθύμητες έστω κι αν κάποιες φορές υπάρξουν «υποτροπές».[3]

Τελικά η επικοινωνία είναι μια τέχνη, η γνώση της οποίας είναι δυνατόν να μας βοηθήσει να αποφύγομε ατοπήματα και συμπεριφορές που δυσχεραίνουν τις διαπροσωπικές μας σχέσεις και δημιουργούν εντυπώσεις, δυστυχώς, εντελώς αντίθετες από τις επιδιωκόμενες.

 

 


[1] Θεωρητική γλωσσολογία Γ. Μπαμπινιώτη σελ.31-32

[2] Δρ. Εμμ. Κριτσωτάκης

Μεταπτυχιακές σπουδές στην οργάνωση σχολικών μονάδων

[3] David Fontana

Ψυχολογία για εκπαιδευτικούς σελ.422-426